Ontwerpen met kleuters in Sinterklaastijd? Het kan!

Kinderen presenteren een oplossing

In het kleuterproject ‘Nieuwsgierig? Graag!’ 2011 ontwierpen kleuters van verschillende scholen allerlei hulpmiddelen om ‘problemen’ van Sinterklaas en Zwarte Piet op te lossen. De succesfactor van dit ontwerpproject was koppeling aan een thema dat kleuters zo enorm aanspreekt.

Het Wetenschapsknooppunt Delft heeft de leerervaringen van de betrokken leerkrachten samengevoegd in de inspirerende bundel 'Nieuwsgierig? Graag! met Sinterklaas'. De bundel staat onder nieuwsbrieven en handouts op onze homepage (aan de rechterkant).

Er op uit met kleuters: neem een ontdektas mee

In ons eerste kleuterproject "Nieuwsgierig, Graag" vertelde lector Hilde van Houten van de Artevelde Hogeschool Gent over de "leeruitstap" met kleuters. Het is voor kleuters enorm stimulerend als je een ontdektas meeneemt met  materialen die exploratie en onderzoek aanmoedigen als je op stap gaat met de kleuters. Vandaag een blog met adviezen over het samenstellen van zo'n ontdektas.

Het beste idee voor Zwarte Piet (2): verhalend ontwerpen

De kerstvakantie is alweer voorbij, toch nog een blog over 'Het beste idee voor zwarte piet' in het kader van het kleuterproject 'Nieuwsgierig? Graag!'. Met blog laten we zien hoe krachtig verhalend ontwerpen rond de feestdagen werkt. Door de opzet van het kleuterproject en de aansluiting aan het sinterklaasfeest, waren de kleuters enorm betrokken en gemotiveerd. Creativiteit en nieuwsgierigheid werden gestimuleerd door de gehanteerde didactische principes. We beschrijven het project en geven tot slot een overzicht van didactische principes die u ook in andere projecten, bijvoorbeeld rond de winter of pasen, kan toepassen.  Van dit project en van andere projecten waarin problemen van sinterklaas worden opgelost is een e-boekje verschenen met lesideeën en ervaringen van leerkrachten, zie rechts van dit blog onder nieuwsbrieven en handouts.

Kickoff Kleuterprojecten: het Beste Idee voor Zwarte Piet

Op woensdag 26 oktober 2011 ging de tweede ronde van het kleuterproject "Nieuwsgierig? Graag!' van start in het Science Centre Delft. Vijf basisscholen gaan samen met vijf TU-studenten in de praktijk uitzoeken hoe kleuters via korlopende activiteiten op een ontwerpende en onderzoekende manier aan de slag kunnen. Omdat het bijna Sinterklaastijd is, hebben we direct de vertaalslag gemaakt naar lessen in dit thema: kleuters lossen de problemen van de sint op! In dit blog vindt u een aantal ideeën uit onze brainstorm.  Inmiddels is het project afgerond en heeft het Wetenschapsknooppunt Delft de lesideeën en leerervaringen van de betrokken leerkrachten samengevoegd in de inspirerende bundel 'Nieuwsgierig? Graag! met Sinterklaas'. De bundel staat onder nieuwsbrieven en handouts op onze homepage (aan de rechterkant).

Laatste filmpjes kleuterproject 'Nieuwsgierig? Graag!'

U had nog filmpjes van het kleuterproject ‘Nieuwsgierig? Graag!’ van ons tegoed, namelijk van de projecten warm-koud, boeken en van een thema-les verpakkingen. In de korte filmpjes ziet u hoe de scholen deze projecten en de thema-les hebben aangepakt.

Meld u aan voor de activiteiten van schooljaar 2011-2012

Gaat u dit schooljaar wetenschap, techniek of onderzoekend en ontwerpend leren een plaatsje geven in uw lesprogramma? Dan sluiten de projecten en/of de trainingen van het Wetenschapsknooppunt Delft hier wellicht goed bij aan.

Graag informeren wij u over de mogelijkheden:
- Training ' Nieuwsgierig? Graag!': onderzoek en ontwerpen met kleuters
- Ontwerpproject 'Designed by Kids'
- Training creatief ontwerpen op de basisschool
- W&T Academie

Verbinden van werelden: ouders betrekken bij talentonwikkeling

Met dank aan Albertine Kemperman

Kinderen van ouders die betrokken zijn bij school, zijn gemotiveerder om te leren, zo blijkt uit onderzoek. Dit vertelde Peter de Vries, auteur van het Handboek 'Ouders in de school' op de afgelopen NOT conferentie. In de projecten van het Wetenschapsknooppunt Delft hebben leerkrachten ouders op heel veel verschillende manieren betrokken bij technisch ontwerpen. Ouders en leerkrachten zijn zo samen gericht op  talentontwikkeling van kinderen. De wereld thuis wordt via voorwerpen, foto’s en materialen verbonden aan de wereld op school.

Ontwerpen voor ridders en jonkvrouwen

"Elke knul wil wel eens een ridder zijn en elk meisje opteert wel eens voor jonkvrouw" prijst een leerkracht het ridders en jonkvrouwen project. Helma van de Freinetschool Delft ontwikkelde dit project en genoot van de didactische aanpak waarin steeds gewerkt werd vanuit een probleem. Hoe verdedig je jezelf? Hoe beschieten we het kasteel? Er ontstonden veel verschillende oplossingen, die allemaal echt gebruikt werden in het afsluitende toneelstuk. De ophaalbrug, die het echt doet, de katapult, de zwaarden..... Laat u inspireren!

Kleuterproject 'Nieuwsgierig? Graag! met succes afgerond

Door Remke Klapwijk en Eveline Holla

Woensdag 13 april hebben we samen met alle deelnemende scholen het kleuterproject afgerond. Met trots presenteren we onze eerste twee filmpjes over het rioleringsproject en over het ruimtevaartproject.

Klik op 'meer lezen' en bekijk de filmpjes die in twee minuten de didactiek van ontwerpend en onderzoekend leren concreet maken.

TU studente wordt juf Amber

Amber Nisse (22) is in het dagelijkse leven 4e jaar studente Bouwkunde aan de TU Delft. Als ‘juf Amber’ werkt ze nu 18 uur op de Petrusschool in Rijswijk. Samen met leerkracht Albertine Kemperman werken ze aan het kleuterproject ‘ Daar zit muziek’ van het Wetenschapsknooppunt Delft.

“Het is eigenlijk een bijbaantje. Maar ik vind het erg leuk om met jonge kinderen te werken. Ik leer nu meteen hoe ik dat het beste kan doen. In dit project zorg ik voor technisch advies en breng ik materialen mee. Albertine zorgt voor het pedagogische aspect en houdt de klas in de gaten”.

Adviezen van de Gentse experts, deel 2: de leeruitstap

Laat een leeruitstap deel zijn van een omvattend leerproces

Een leeruitstap is een typisch Vlaams woord en staat voor activiteiten zoals een bezoek aan een bedrijf, een natuurgebied maar ook voor een bezoek aan een straat met gevarieerde huizen. Het woord omvat elke ontmoeting met ’de echte wereld’, klein of groot. Het been van Joris dat opeens in het gips zit, muizen in het konijnenhok of stratenmakers die een nieuwe stoep aanleggen voor de school.

In Vlaanderen is een leeruitstap erg gewoon, maar een uitstap gericht op techniek en natuurwetenschap nog niet. Hilde en Kirsten hebben met scholen dit type leeruitstappen ontwikkeld en uitgeprobeerd en gaven ons de volgende adviezen.

Gentse experts adviseren kleuterleerkrachten

door Remke

Op woensdag 26 januari, de tweede bijeenkomst van het kleuterproject, presenteerden de zes deelnemende scholen hun ’Nieuwsgierig, graag!’-projecten aan elkaar en aan twee Vlaamse experts, Hilde van Houte en Kirsten Devlieger van de Arteveldehogeschool in Gent.

Ook bespraken we vier ontwerpprincipes voor het bevorderen van nieuwsgierigheid en een ontdekkende houding bij kleuters :

1.       Begin bij het kind, het lichaam en directe leefomgeving

2.       Laat projecten uit kinderen ontstaan

3.       Zorg voor impressies voorafgaand aan het technisch ontwerpen

4.       Laat een leeruitstap  deel zijn van een omvattend leerproces

Zelfs het lichtknopje maakt muziek

Door Albertine en Remke

 De kleuterklas van juf Albertine gaat een orkest vormen. En niet zomaar een orkest, het wordt een orkest met zelf ontworpen en zelfgemaakte instrumenten. Als eerste activiteit verkent de klas geluiden. Zijn er spullen in de klas die zelf geluid kunnen maken of geluid maken doordat je er iets mee doet? Door het spoor van de kinderen te volgen, open vragen, uitproberen van voorwerpen en het toevoegen van extra informatie zijn de kleuters betrokken, creatief en nieuwsgierig. Zelfs het lichtknopje maakt een spannend geluid

Met kleuters bijzondere huizen ontwerpen



boomhut in ecodorp



Door Remke

Eveline en ik bekeken deze week de plannen voor de kleuterprojecten en vroegen ons bij elk plan af: hoe stimuleer je de fantasie van kleuters? Wat hebben zij nodig om een origineel 'ding' te ontwerpen? We merkten dat de plannen goed in elkaar zaten als het gaat om het begrijpen, het op een onderzoekende manier opdoen van kennis en vaardigheden, maar dat het stimuleren van creativiteit nog minder in de plannen zat.

Virtuele kriebelbeestjes in de zandbak & zelf high-tech producten maken in het Fablab

Door: Remke
Afgelopen maandag was ik (Remke) op werkbezoek bij de Waag Society in Amsterdam en maakte ik kennis met projecten die bij kunnen dragen aan creativiteit in het onderwijs. Hier een verslag van mijn kennismaking met twee projecten:  Animaatje en het Fablab.